Του Γιώργου Λ. Νικολόπουλου *
Φράξια: συγκροτημένη ομάδα μελών ενός πολιτικού κόμματος που έχουν κοινή ιδεολογική ταυτότητα και επιδιώξεις και συνεδριάζουν μυστικά για να αποφασίσουν ποια στάση θα κρατήσουν στα επίσημα κομματικά όργανα.
Μια λέξη (φράξια) με πολιτική ιστορία από τη Κομμουνιστική Αριστερά.
Πρωτοετής φοιτητής της Φυσικομαθηματικής Σχολής, δεν προλάβαινα να μετράω φράξιες...
Φράξιες που εξελίχθηκαν σε Φοιτητικές οργανώσεις, σε κομματικές μεταλλάξεις, σε αποκόμματα... Πάντα στην Αριστερά. Γιατί η φράξια έχει τη δική της ιστορία...
Μια φράξια λειτουργεί ως "κόμμα εντός του κόμματος", έχοντας δικές της οργανωτικές δομές, πλατφόρμα και συχνά ξεχωριστή πειθαρχία.
Η φράξια από το μακρινό 1921, λειτουργεί υπόγεια και μυστικά, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει σημαντικά τα διακυβεύματα της πολιτικής αντιπαράθεσης, αφού οποιοδήποτε άτομο αποκτήσει αρκετή εξουσία μπορεί να εξοντώσει τους αντιπάλους του για "φραξιονισμό", παρόλο που οι ίδιοι είναι εξίσου φραξιονιστές...
Παραδείγματα; Ο Λένιν με την Εργατική Αντιπολίτευση, αυτό που έκανε ο Στάλιν με την Αριστερή Αντιπολίτευση (Τρότσκι) και τη Δεξιά Αντιπολίτευση (Μπουχάριν) και αυτό που έκανε ο Χρουστσόφ με την Αντικομματική Ομάδα.
Η φράξια νομοτελειακά φέρνει διάσπαση; Φέρνει.
Στην παντέρημη Ελλάδα παραδείγματα διασπάσεων: Το Σχίσμα του 1968: Η ιστορική διάσπαση στη 12η Ολομέλειας της Κ.Ε. του ΚΚΕ, από την οποία προέκυψαν το «ΚΚΕ Εσωτερικού» (ανανεωτική τάση) και το ΚΚΕ (ορθόδοξη γραμμή).
Η «Β' Πανελλαδική» (1977-1979): Εσωκομματικές τριβές της μεταπολιτευτικής Αριστεράς που οδήγησαν στη διαφοροποίηση χιλιάδων στελεχών και μελών της ΚΝΕ και του ΚΚΕ από την επίσημη κομματική γραμμή.
Η Διάσπαση του Συνασπισμού (1991): Η αποχώρηση του ΚΚΕ από τον ενιαίο Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου, αφήνοντας χώρο στη μετεξέλιξη του υπόλοιπου φορέα σε αυτό που αργότερα έγινε ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η Διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ (2015): Μετά την υπογραφή του 3ου Μνημονίου, αποχώρησε η «Λαϊκή Ενότητα» (ΛΑΕ) και αργότερα στελέχη της «Αριστερής Πλατφόρμας», δημιουργώντας νέα κόμματα.
Η Πρόσφατη Διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ (2023-2024): Μετά την εκλογή νέας ηγεσίας, κορυφαία στελέχη και βουλευτές αποχώρησαν σχηματίζοντας νέα κοινοβουλευτικά σχήματα, όπως η «Νέα Αριστερά».
Μπορεί φραξιονισμός να ενυπάρχει και στη Συντηρητική Δεξιά;
Φαίνεται ότι γνήσια τέκνα της οργής... που έχουν αναθεωρήσει, εισηγούνται φραξιονιστικές τακτικές. Κάτι σαν τα “μπαϊράκια” που σήκωναν το 1821 χαμένοι αρματολοί.
Η Ιστορία και οι εμπειρίες διδάσκουν ή πρέπει να διδάσκουν που οδηγούν τα μπαϊράκια. Οι αρματολοί που ήθελαν να δείξουν τις ικανότητές τους, επιζητούσαν με κάθε τρόπο να γίνουν αρχηγοί. Το 1821 έριχναν, κλήρο μεταξύ τους, και εκείνος που θα κέρδιζε, γινόταν αρχηγός της μιας ή της άλλης ομάδας.
Αυτοί που έχαναν, όμως, δεν έμεναν διόλου ευχαριστημένοι. Έτσι άρχιζαν να βάζουν διαβολές σε βάρος του καινούριου «καπετάνιου» και πολλές φορές κατόρθωναν, με τον τρόπο αυτό, να πάρουν με το μέρος τους ορισμένα παλικάρια και να σηκώσουν δικό τους «μπαϊράκι». «Μπαϊράκι» στα Τούρκικα σημαίνει σημαία.
Δηλαδή, οι αποστάτες έκαναν δική τους ομάδα και ύψωναν σημαία δική τους. Από τότε έμεινε η φράση «σήκωσε δικό του μπαϊράκι». Και οι φράξιες και τα μπαϊράκια οδηγούν σε ΟΠΙΣΘΟΔΡΟΜΗΣΗ της προόδου, στο όνομα της προόδου.
Η μνήμη των πέτρινων χρόνων, ένθεν κακείθεν, είναι ΝΩΠΗ.
* George L. Nikolopoulos, Journalist, email: