Με αφορμή την αλλαγή σελίδας στην “Εφημερίδα των Συντακτών” και το πέρασμά της στην «εποχή Μελισσανίδη», στο https://www.naftemporiki.gr/opinion/2052326/mia-endiaferoysa-istoria-gia-tin-vradyni-efimeris-ton-syntakton/, έγραφα: Η “Εφ.Συν.” δεν είναι η πρώτη εκδοτική προσπάθεια δημοσιογράφων που περνάει στον έλεγχο της ιδιοκτησίας της “Ναυτεμπορικής”. Μια άλλη εφημερίδα, που κυκλοφόρησε 102 χρόνια πριν με τίτλο “Η Βραδυνή Εφημερίς των Συντακτών”, είχε αποκτηθεί το 1962 από τους τότε ιδιοκτήτες και ιδρυτές της “Ναυτεμπορικής” αδελφούς Πάνο και Τζώρτζη Αθανασιάδη.
Αλλά ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή. Το 1922, σε μία περίοδο έντονης πολιτικής αστάθειας, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 που προκάλεσε και κρίση ελληνικό Τύπο, ομάδα άνεργων κυρίως δημοσιογράφων επιχείρησαν την έκδοση απογευματινής πολιτικής εφημερίδας, με σαφή στόχευση στο αστικό αντιβενιζελικό κοινό και με έμφαση στον καθημερινό σχολιασμό των πολιτικών εξελίξεων.
Ωστόσο η προσπάθεια των συντακτών – επιχειρηματιών δεν άντεξε περισσότερο από ένα χρόνο. Έτσι, το 1924 αγόρασε την εφημερίδα ο Δημήτριος Αραβαντινός, καταργώντας από τον τίτλο το “Εφημερίς των Συντακτών”· έμεινε μόνο το “Η Βραδυνή”. Υπό τον νέο ιδιοκτήτη η εφημερίδα αναπτύσσεται θεαματικά· με γραμμή παραδοσιακά συντηρητική και ενίοτε φιλοβασιλική, απηχώντας τις απόψεις μεγάλου τμήματος του αστικού κόσμου.
Ο Αραβαντινός πεθαίνει το 1938, αφήνοντας την εφημερίδα ως ισχυρό εκδοτικό τίτλο. Μετά τον θάνατό του, η “Βραδυνή” πέρασε στα χέρια των κληρονόμων του και κατόπιν σε νέα επιχειρηματικά σχήματα. Συνέχισε πάντως την έκδοσή της ακόμη και κατά την περίοδο του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου.
Τα πολεμικά και κατοχικά φύλλα της αποτελούν σήμερα πολύτιμα τεκμήρια της εποχής, αποτυπώνοντας όχι μόνο τις επίσημες ανακοινώσεις, αλλά και την ατμόσφαιρα της καθημερινής ζωής σε συνθήκες κατοχικής λογοκρισίας και καταστολής. Μετά την απελευθέρωση διατήρησε τον αστικό και κεντροδεξιό χαρακτήρα της και συνεχίζοντας την παρουσία της στον ημερήσιο Τύπο. Μέχρι που από την ακμή της περιόδου Αραβαντινού έφτασε στην παρακμή, στα τέλη της δεκαετίας του ΄50.
Και όταν άρχισε να κλυδωνίζεται επικίνδυνα, βρέθηκε στο απάνεμο λιμάνι της “Ναυτεμπορικής”. Το 1962 ιδιοκτησία περνά στους εκδότες της πρώτης και μεγαλύτερης οικονομικής εφημερίδας της χώρας. Και με εκδότη τον Τζώρτζη Αθανασιάδη αναγεννήθηκε.
Να λοιπόν που η ιστορία επαναλαμβάνεται: Η “Ναυτεμπορική”, απάνεμο λιμάνι για μια ακόμη εφημερίδα των συντακτών.
Θέλοντας να συμπληρώσω την ανάρτηση για την ιστορία της “Βραδυνής”, απευθύνθηκα στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Και το chatgpt είπε:
Από τη δεκαετία του 1960, η “Βραδυνή” πέρασε στα χέρια των αδελφών Πάνου και Τζώρτζη Αθανασιάδη. Με τον δεύτερο στην ηγεσία, η εφημερίδα απέκτησε σημαντική επιρροή — αλλά και δέχτηκε πιέσεις ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.
Η δολοφονία Αθανασιάδη και το τέλος μιας εποχής
Στις 19 Μαρτίου 1983, ο Τζώρτζης Αθανασιάδης δολοφονείται στα γραφεία της “Βραδυνής”, στην οδό Πειραιώς. Τον πυροβόλησαν τρεις φορές — ο δράστης διέφυγε και δεν ταυτοποιήθηκε ποτέ.
Η δολοφονία συντάραξε την ελληνική κοινή γνώμη. Η αρχική ανάληψη ευθύνης έγινε από οργανισμό με την επωνυμία «Αντιστρατιωτική Πάλη», αλλά την επόμενη μέρα η ίδια οργάνωση διέψευσε πως είχε σχέση με το γεγονός — και το έγκλημα παρέμεινε ανεξιχνίαστο.
Το γεγονός αυτό σηματοδότησε μια καθοριστική καμπή για τη “Βραδυνή”: οι αλλαγές στην ιδιοκτησία και οι ποικίλες εξωτερικές πιέσεις δυσχέραναν τη συνέχιση της δυναμικής που είχε στις προηγούμενες δεκαετίες.
Από τον Κοσκωτά και μετά: κρίσεις, αλλαγές και παύσεις
Το 1988 η εφημερίδα αγοράζεται από τον επιχειρηματία Γιώργο Κοσκωτά. Μετά το «σκάνδαλο Κοσκωτά» η “Βραδυνή” πέρασε στον επιχειρηματία Αργύρη Σαλιαρέλη, για να διακόψει στη συνέχεια την έκδοσή της και να επανεκδοθεί από τον Γιώργο Τράγκα. Αργότερα πέρασε στην οικογένεια Μήτση, η οποία τώρα εκδίδει τη “Βραδυνή της Κυριακής”.