Το τρενάκι σταμάτησε και οι σταθμοί ερημώνουν. Και όχι μόνο οι σταθμοί…
Η διακοπή των δρομολογίων του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού – Καλαβρύτων δεν είναι απλώς μια διοικητική απόφαση. Είναι μια πράξη βαθιάς προσβολής προς την ιστορία, την τοπική κοινωνία και την ίδια την έννοια της ευθύνης απέναντι στη δημόσια υποδομή.
Ακριβώς 130 χρόνια μετά το πρώτο σφύριγμα της ατμομηχανής ΔΚ-8001, τον Μάρτιο του 1896, όταν ένα τεχνικό θαύμα γεννιόταν μέσα στο φαράγγι του Βουραϊκού, η εικόνα που παρουσιάζεται σήμερα είναι ντροπιαστική. Τότε, σε μια εποχή χωρίς τα σύγχρονα μέσα, χωρίς την τεχνολογία και τους πόρους του σήμερα, άνθρωποι κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα έργο που ακόμη και τώρα προκαλεί θαυμασμό. Με σεβασμό στο περιβάλλον, με υλικά από την ίδια τη γη, με γνώση, τόλμη και όραμα. Και σήμερα; Σήμερα, με όλα τα μέσα στη διάθεσή της, μια σύγχρονη εταιρεία επιλέγει την εύκολη λύση: το «λουκέτο».
Η Hellenic Train, αντί να τιμήσει αυτό το μοναδικό κομμάτι της ελληνικής και ευρωπαϊκής σιδηροδρομικής κληρονομιάς, επιλέγει να το απαξιώσει. Κρύβεται πίσω από αόριστες αναφορές περί «αναστολής λειτουργίας» και «γεωλογικών μελετών», χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα, χωρίς διαφάνεια, χωρίς καμία ουσιαστική λογοδοσία. Πρόκειται για μια στάση που δεν δείχνει απλώς ανικανότητα· δείχνει περιφρόνηση.
Περιφρόνηση προς μια γραμμή που δεν σταμάτησε ποτέ τη λειτουργία της για πάνω από έναν αιώνα. Περιφρόνηση προς μια διαδρομή που δεν κατέγραψε σοβαρά περιστατικά που να θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Περιφρόνηση προς μια τοπική κοινωνία που βλέπει την οικονομία της να καταρρέει, με την τουριστική κίνηση να μειώνεται δραματικά και εκατοντάδες επαγγελματίες να βρίσκονται στον αέρα.
Ο Οδοντωτός σε card postal του 1905
Ο Οδοντωτός δεν είναι ένα απλό τρένο. Είναι σύμβολο. Είναι ιστορία. Είναι ταυτότητα. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εδώ και 130 χρόνια συνδέει το φυσικό κάλλος με την ανθρώπινη δημιουργία. Είναι ένας από τους σπάνιους σιδηροδρόμους στον κόσμο που καταφέρνει να συνυπάρχει αρμονικά με το περιβάλλον, χωρίς να το καταστρέφει.
Και όμως, αντί να προστατευτεί, εγκαταλείπεται. Η επίκληση της ασφάλειας, όσο σοβαρή και αν είναι, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την αδράνεια ή την ανεπάρκεια. Η ασφάλεια απαιτεί έργα, επενδύσεις, συντήρηση, σχέδιο. Δεν απαιτεί σιωπή και αναστολές χωρίς τέλος. Όταν μια υποδομή φτάνει στο σημείο να διακόπτεται επ’ αόριστον, το πρόβλημα δεν είναι ξαφνικό — είναι αποτέλεσμα χρόνιας εγκατάλειψης.
Η ευθύνη είναι σαφής και δεν μπορεί να διαχέεται. Το κράτος, ο διαχειριστής υποδομής και η Hellenic Train οφείλουν να δώσουν άμεσα απαντήσεις. Όχι γενικόλογες δηλώσεις, αλλά συγκεκριμένες δεσμεύσεις:
- Πότε θα επαναλειτουργήσει η γραμμή;
- Ποια είναι τα πραγματικά προβλήματα;
- Τι ενέργειες έχουν γίνει μέχρι σήμερα;
- Γιατί δεν υπήρξε έγκαιρη ενημέρωση των τοπικών αρχών;
Η κοινωνία των Καλαβρύτων και της Αιγιαλείας δεν ζητά χάρη. Απαιτεί το αυτονόητο: σεβασμό, διαφάνεια και δράση. Γιατί αυτό που διακυβεύεται δεν είναι απλώς ένα δρομολόγιο. Είναι η ίδια η αξιοπιστία ενός ολόκληρου συστήματος. Είναι η ικανότητα της χώρας να προστατεύει την ιστορία της και να στηρίζει τις τοπικές κοινωνίες της.
Αν ο Οδοντωτός αφεθεί να «σιγήσει», δεν θα πρόκειται για μια προσωρινή διακοπή. Θα πρόκειται για μια συνειδητή επιλογή εγκατάλειψης. Έναν αργό θάνατο που κάποιοι φαίνεται να θεωρούν αποδεκτό, αλλά δεν είναι.
Ο Οδοντωτός άντεξε πολέμους, κρίσεις, φυσικές δυσκολίες και έναν αιώνα αλλαγών. Δεν θα έπρεπε να λυγίσει σήμερα από αδιαφορία, κακοδιαχείριση και έλλειψη βούλησης. Η επαναλειτουργία του δεν είναι απλώς αναγκαία. Είναι υποχρέωση. Και κάθε μέρα καθυστέρησης αποτελεί μια ακόμη απόδειξη αποτυχίας.